Het verschil tussen beuk en haagbeuk

Beuk en haagbeuk zijn sterke inheemse bomen die vaak met elkaar worden verward. Beide vormen ze schitterende hagen die de architectuur van een tuin kunnen accentueren. In de zomer is het onderscheid tussen een haagbeukenhaag en een haag van groene beuk echter gering, maar in de winter en de lente hebben ze heel verschillende eigenschappen en vullen ze elkaar mooi aan.

Beuk en haagbeuk zijn twee totaal verschillende boomsoorten die elk tot een ander geslacht behoren. Samen met de eik en de tamme kastanje behoort de inlandse beuk, Fagus sylvatica, tot de Fagaceae of beukenfamilie, vroeger ook wel "napjesdragers" genoemd. Een alleenstaande beuk is een statige verschijning met een opvallend rechte en rolronde stam en een monumentale kroon. De schors is grijs en glad en soms bedekt met groene algen.

De haagbeuk van zijn kant behoort tot de Betulaceae of berkenfamilie. Dat blijkt ook uit zijn wetenschappelijke naam Carpinus betulus. Als boom blijft hij veel lager, met onregelmatige stam die nooit rolrond is maar vaak ribbels of lijsten vertoont die in gestrekte spiralen langs de stam omhoog lopen. De schors is dan weer gepolijst glad en bijna zwart. Onze voorouders plantten deze grillige, inheemse boom, die zelfs op de slechtste en doornatte gronden groeit, al gauw aan voor houtwallen en hagen; vandaar de naam haagbeuk.

Als vrijstaande boom zijn beuk en haagbeuk dus gemakkelijk uit elkaar te houden maar in een haag aangeplant valt dat vooral in de zomer een tikkeltje moeilijker uit. En toch is er ook dan meer dan voldoende onderscheid. Een haagbeuk is altijd groen. Een rode haagbeukenhaag bestaat dus niet! Vertoont de haag een rood uitzicht dan is dat rode beuk die werd aangeplant, een rode variëteit van de gewone bosbeuk. Sta je nu voor een groene haag dan kan het blad ook nog uitsluitsel geven. Dat van beuk is gaafrandig, vloeiend gegolfd, bovenaan sterker glanzend dan onderaan. Bij de jonge blaadjes staan er op de bladrand zijde-achtige haartjes. Bij de haagbeuk zijn de bladeren stijver en een beetje geplooid volgende de parallelle zijnerven. De bladrand is dubbel gezaagd. Daaruit volgt dat van nabij bekeken de bladeren van beuk een haagbeuk opvallende verschillen vertonen. Het zijn wel kenmerken die vanop afstand toch enigzins vervagen.

 

Voornamelijk in de winter en lente verschillen beukenhagen en haagbeukenhagen sterk van elkaar. Als tuinbezitter doet u er dus best aan uw keuze af te stemmen op het winterse voorkomen van deze hagen. De herfstkleur van beuk is intens en varieert van zwavelgeel naar bruinrood. De verdorde bladeren blijven de hele winter behouden en geven de beukenhaag in dat seizoen een matbruine tot oranjebruine terracottakleur. Dat is niet alleen erg fraai, maar een volgroeide beukenhaag behoedt de tuin en het huis ook in de winter tegen inkijk. In april, een tweetal weken voor de nieuwe blaadjes te voorschijn zullen komen, waait de voorjaarsbries de droge beukeblaadjes uit de haag. Ongeveer in de laatste week van april lopen beukenhagen snel uit, al kan dat tijdstip voor elk beukeplantje afzonderlijk wel enig verschil vertonen. Een haagbeukenhaag daarentegen verliest in het najaar de meeste bladeren, nadat deze van diepgroen naar geelgroen verkleurden. Dan worden de kronkelige stammetjes weer zichtbaar. Tijdens de winter geeft de haagbeukenhaag dus meer doorkijk.

 

Doorkijk bij haagbeuk (Carpinus betulus) - geen doorkijk bij beuk (Fagus sylvatica)

Beukenhagen en haagbeukenhagen verschillen dus veel sterker van elkaar dan de naamverwantschap laat vermoeden. Hun gebruik in de tuin kan dan ook zeer verschillend zijn. Wanneer beslotenheid gedurende zomer én winter de voornaamste doelstelling is, zal men op een niet te natte of te zware grond best voor een beukenhaag opteren. Wie daarentegen in de zomer graag een donkerroodbruine haag wenst, moet kiezen voor een haag van rode beuk. Aangezien bij een beukenhaag de verdorde bladeren tijdens de winter behouden blijven, vormt deze in het gure seizoen tegelijk een betere windbreker dan een haagbeukenhaag. Bovendien verleent een beukenhaag een fraaie roestkleur aan het winterse tuinlandchap. Anderzijds zie je vaak in door hagen omsloten en opgedeelde tuinen een combinatie van beukenhagen en haagbeukenhagen en dat geeft vooral in winter en voorjaar een fraai contrast.

fagus04.JPG - click to insert